TỪ MỎ ĐỒNG TỤ LONG CHO TỚI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA CỦA VIỆT NAM

 Tủ sách Hoàng Sa Trường Sa- thư viện Nguyễn Nhã trân trọng giới thiệu bài viết TỪ MỎ ĐỒNG TỤ LONG CHO TỚI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA CỦA VIỆT NAM, tác giả Hà Mai Phương-Chu Thu Hằng, Tập tài liệu Sử Địa Việt Nam số tháng 6/2000, địa chỉ Campbell, CA 95009 USA

Theo wikipedia: Tụ Long (chữ Hán: 聚龍 hay 聚竜) là địa danh cũ của Việt Nam, gắn liền với mỏ đồng Tụ Long (聚龍銅廠) nằm trên vùng biên giới Việt Nam-Trung Quốc, là vùng đất từng thuộc Việt Nam từ trước thời nhà Lê sơ và Lê trung hưng cho đến cuối thế kỷ 19 đầu thời kỳ Pháp thuộc ở Việt Nam thì bị cắt cho Trung Quốc, theo Công ước Pháp-Thanh 1887 và Công ước Pháp-Thanh 1895.

Toàn bộ vùng mỏ Tụ Long và nửa già phía tây của tỉnh Hà Giang ngày nay (cổ xưa đều là châu Bình Nguyên) được sáp nhập vào lãnh thổ Việt Nam từ thời nhà Lý năm 1015, sau cuộc xung đột biên giới 1013-1015, giữa Đại Cồ Việt với Vương quốc Đại Lý và chư hầu. Năm Ất Mão niên hiệu Thuận Thiên thứ 6 (1015), Lý Thái Tổ ban chiếu chỉ cho Dực Thánh Vương và Vũ Đức Vương đi đánh và thu phục được các châu Đô Kim, Vị Long, Thường Tân, Bình Nguyên và bắt giết được thủ lĩnh Hà Trác Tuấn. Các vùng này hoàn toàn không phải là những lãnh thổ nhà Tống Trung Quốc lúc đó.

Xã Tụ Long tổng Phương Độ thời nhà Lê trung hưng cũng là toàn bộ tổng Tụ Long thời vua Tự Đức nhà Nguyễn nay là đất đai thuộc địa bàn các trấn biên giới thuộc huyện Mã Quan của châu tự trị dân tộc Choang, Miêu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, (gồm toàn bộ các trấn: Tiểu Bá Tử, Kim Xưởng, Đô Long, Giáp Hàn Thanh, một phần các trấn Mã Bạch, Nam Lao). Đây là vùng đất tranh chấp giữa nhà Lê Việt Nam với nhà Thanh Trung Quốc.

Năm 1728, chính quyền nhà Lê-Trịnh của Việt Nam chính thức thương lượng đòi được vùng đất này từ nhà Thanh Trung Quốc, ranh giới được xác định là bờ Bắc sông Đổ Chú (堵呪), bờ Nam sông Đổ Chú thuộc Đại Việt (sông Đổ Chú ngày nay là sông Hưởng Thủy (响水河(大梁子河)) là một nhánh thượng nguồn của Sông Chảy chảy từ huyện Mã Quan châu Văn Sơn dọc theo các trấn Mã Bạch (Mã Quan), Giáp Hàn Thanh, Tiểu Bá Tử, vào huyện Si Ma Cai tỉnh Lào Cai Việt Nam). Theo Lê Quý Đôn: Trôi Hà (tục gọi là sông Chảy), ở bên trái sông Thao, phát nguyên từ phủ Khai Hóa (tên là sông Đổ Chú) Trung Quốc, chảy xuống xứ Hưng Hóa, bên trái là châu Vị Xuyên, bên phải là châu Thủy Vĩ, chảy qua Na Căng, Tâm Phú, Bắc Hà, Thập Độ, Chư Làng đến đồn Bảo Nghĩa. Lại chảy qua Ngòi Bàng, động Ngọc Uyển xã Mai Quan về bên trái. Sông này phát nguyên từ dưới núi Tụ Long và Lão Quân chảy qua ải Bắc Tỉ và hai mỏ Long Sinh, Nam Dương rồi tụ hội ở hạ lưu...

Mời download tải về https://drive.google.com/file/d/13uyllPDxz100qTTosSNBjBFwISTiipve/view 

--------------------

Tủ sách biển đảo Hoàng Sa Trường Sa của thư viện Hãn Nguyên Nguyễn Nhã

Zalo group: https://zalo.me/g/jmuyao765

Fanpage: www.facebook.com/tusachhoangsatruongsa

Blog: https://tusachhoangsatruongsa.blogspot.com 

Email: thuviennguyennha@gmail.com